به هرات رسيد ، در پيش او امراء سپاه و لشكر يكسر كلاهها بر زمين زدند و مويها ببريدند . بعد از سه روز كه از شرايط عزا بپرداخت ، سبل و طرق جوانب شهر هرات را بر لشكر قسمت كرد و هر راهى را به كينه خواهى سپرد و پس از چند نوبت كه ايلچيان پيش ملك فخر الدين فرستاد ، جمال الدين محمد سام ، به اشارت ملك و شفاعت شيخ قطب الدين چشتى ، شيرين خاتون را كه زوجهء دانشمند بهادر بود ، بيرون فرستاد . و شيرين خاتون كه مفتّنهء روزگار بود ، هم در آن روز كه از شهر هرات بيرون آمد ، قرب دويست تن را از رعيت هرات به قتل رسانيد . مبارزان غورى كوشيدند كه شيرين خاتون را به قتل رسانند ؛ [ امّا ] جمال الدين محمد سام ايشان را مانع مىآمد ؛ بدان واسطه كه شمس الدين ابو يزيد غورى را - كه از مقربان درگاه ملك فخر الدين بود - دانشمنديان گرفته بودند . تا شيرين خاتون و خواتين ديگر كه در حصار [ 503 ] بودند ، جمال الدين محمد سام بيرون نفرستاد ، طوغان ، شمس الدين ابو يزيد را رها نكرد . تا سه ماه طوغان با سپاه پدر خود ، به اسم دربندان ، در يك فرسنگى شهر معسكر ساخت . و از قلعهء امان‌كوه و شهر چندكرت دليران غورى و هروى بر طوغان شبيخون بردند و بسيارى را از سپاه او به قتل آورد [ ند ] . 94 . آمدن بوجاى به محاصرهء هرات بعد از واقعهء دانشمند بهادر به پنج ماه ، به حكم پادشاه عادل اولجايتو سلطان ، بوجاى بن دانشمند كه نامدار بىباك و سفّاك بددين بود و طبعش مايل ايذاء مسلمانا [ ن ] ، در اوايل رجب سنه مذكور به هرات آمد . طوغان كه برادر او بود و امراء لشكر دانشمند بهادر شرايط تعزيت را باز مجدّد گردانيدند . بوجاى نه روز در ماتم پدر به سر برد . [ 504 ] روز دهم ايلچى پيش ملك فخر الدين فرستاد كه جمال الدين محمد سام پدر مرا با سيصد تن به قتل رسانيده . اگر اين‌كار به فرمان تو كرده‌اند ، ما را اعلام ده و الّا به اشراف و اعيان شهر هرات نامه نويس تا او را با جماعت خونيان به دست ما باز دهند و مال و اسلحه‌اى كه گرفته‌اند تسليم كنيد ، و الّا تمامى اين ديار در سروكار اين انتقام خواهد رفت . ملك فخر الدين در جواب گفت : سوگند كه من جمال الدين محمد سام را و هيچ آفريدهء ديگر را به قتل پدر تو مأمور نگردانيده‌ام و بدين كار راضى نبوده . او به رأى و رأس خود اين دليرى نموده . مردم هرات به فرمان من او را به دست باز نتوانند داد ، چه حاليا دو هزار مرد تيغ‌كش تيرانداز تبع اويند . تو دانى و ايشان .